Το προνόμιο του Ελευθεροτέκτονα.

«Προσήλθαμε εδώ οικεία και ελευθέρα βουλήσει, καταλλήλως προητοιμασμένοι και ταπεινώς ικετεύοντες όπως γίνομεν δεκτοί εις τα μυστήρια και τα προνόμια του Ελευθεροτεκτονισμού». Και ήδη από την αμέσως επόμενη συνεδρία, ως μαθητές ελευθεροτέκτονες ξεκινήσαμε να βιώνουμε ορισμένα από τα μυστήρια, περιμένοντας υπομονετικά την ώρα όπου θα γνωρίζαμε και τα προνόμια. Στην πραγματικότητα όμως το μέγιστο των προνομίων που μπορεί να απολαύσει ο Ελευθεροτέκτονας το βιώσαμε ήδη με την παρουσία μας σε μια Ανοικτή Στοά. Χωρίς να το έχουμε αντιληφθεί είχαμε αφήσει τον κόσμο των αμύητων και ήδη διά της Μυσταγωγίας είχαμε μεταφερθεί σε έναν άλλο, ανώτερο και παντελώς διαφορετικό από αυτόν που αφήσαμε. Όμως η απαίδευτη μας αντίληψη δεν ήταν ακόμα σε θέση να το διαπιστώσει αυτό, ακριβώς επειδή η διαφορά των δύο κόσμων δε γίνεται αντιληπτή με το μάτι αλλά μόνο με το πνεύμα και πάλι, μόνο κατόπιν μακράς και επίπονης βιωματικής προσπάθειας.

Γίναμε ήδη δεκτοί ως άνθρωποι «Ελεύθεροι» και «Καλής Μαρτυρίας» ή «Χρηστών Ηθών» σύμφωνα με διαβεβαιώσεις των παλαιοτέρων και γνωριζόντων. Πως όμως οριοθετείται αυτή η «Καλή Μαρτυρία» και ποιά είναι τα «Χρηστά Ήθη», έννοιες οι οποίες αμφότερες έχουν νόημα μόνο στον κόσμο των αμύητων καθώς μόνον εκεί πολλές φορές απουσιάζουν? Εκεί όπου η κοινωνία θεσμοθετεί κανόνες, νόμους, ήθη και παραδόσεις, ορίζει τρόπους τήρησης και προβλέπει συνέπειες στην τυχόν καταπάτηση τους, οι δύο παραπάνω έννοιες οριοθετούνται από το «νόμιμο» και το «ηθικό». Ο δε άνθρωπος υποτίθεται ότι τυγχάνει ειδικής παιδείας και εκπαίδευσης ώστε να μάθει να τηρεί το «νόμιμο» και να αποκτήσει ηθικές αρχές τις οποίες θα τιμά. Όμως η ανθρώπινη φύση είναι ατελής. Η δε κοινωνία τέτοια που κυριολεκτικά βομβαρδίζει τον άνθρωπο με λόγους, αιτίες και αφορμές ώστε να παραβιάζει τόσο τους πολιτειακούς νόμους όσο και τις δικές του ηθικές αξίες. Ο καθένας, καθημερινά διαπράττει μια σειρά από πράξεις οι οποίες σε μικρό ή σε μεγαλύτερο βαθμό συνιστούν παραβίαση του «νομίμου» ή/και του «ηθικού». Κοινό χαρακτηριστικό των πράξεων αυτών είναι το ότι όλες αποσκοπούν κάπου, όλες στο τέλος αποδίδουν κάποιο όφελος γι αυτόν που τις διαπράττει. Κάποιος που περνά το κόκκινο φανάρι ευελπιστεί να αποφύγει μια περιττή γι αυτόν καθυστέρηση, αυτός που εκμεταλλεύεται συνανθρώπους του για να κερδίσει χρήματα αποσκοπεί στον πλουτισμό, κάποιος ο οποίος συνειδητά εξαπατά τον περίγυρο του για να καταλάβει κάποιο δημόσιο αξίωμα το κάνει επειδή έχει παρασυρθεί από τη γοητεία της εξουσίας. Πάντα υπάρχει κάποιο κίνητρο, κάποιο προσωπικό όφελος και συνήθως και μια διπλωματικού τύπου δικαιολογία για την περίπτωση όπου θα κληθεί να δώσει εξηγήσεις.

Τα παραπάνω είναι κάποια από τα «μέταλλα» τα οποία ο Ελευθεροτέκτονας καλείται να αφήσει στον κόσμο των αμύητων όταν προσέρχεται στον ανώτερο κόσμο της Ελευθεροτεκτονικής. Αυτό είναι και το μέγιστο των προνομίων, το οποίο μόνο ένας Ελευθεροτέκτονας μπορεί να απολαμβάνει: Η παντελής απουσία κινήτρων και λόγων που θα τον έκαναν να αποκολληθεί από τις αξιακές του αρχές και τις αρχές της Ελευθεροτεκτονικής ή να τις τηρεί πλημμελώς. Δεν υπάρχει το προσωπικό όφελος, δεν υπάρχει το οικονομικό κέρδος, δεν υφίσταται επαγγελματικού ή κοινωνικού τύπου πρόοδος παρά μόνο ηθική και πνευματική τέτοια η οποία επιτυγχάνεται ακριβώς με την απόλυτη τήρηση των ηθικών αξιών. Σε κανέναν άλλο κόσμο δεν υφίσταται αυτό το προνόμιο, ακόμα και στους θεωρούμενους ως απολύτως ηθικοπνευματικούς θεσμούς όπως η Παιδεία και η Εκκλησία, η δομή και η λειτουργία τους κάθε άλλο παρά εξασφαλίζει περιβάλλον όπου δε θα ευδοκιμούσαν οι ως άνω «πειρασμοί». Ίσως ένα τέτοιο περιβάλλον αναπτύσσεται στον Μοναχισμό (διαφόρων θρησκειών), όμως εκεί τα μέλη του έχουν αποκοπεί από την κοινωνία, εν πολλοίς για να απομακρυνθούν από τους «πειρασμούς». Ο Ελευθεροτέκτονας όμως είναι και οφείλει να είναι ενεργό μέλος της κοινωνίας, να ζει μέσα σε αυτήν και να εργάζεται ώστε οι αξιακές αρχές στις οποίες εντρυφά εντός Στοάς να επεκτείνονται και έξω από αυτήν.

Εύλογα ο κάθε αμύητος θα σκεφθεί ότι και στην Ελευθεροτεκτονική εφόσον υπάρχουν βαθμοί, αξιώματα και θέσεις θα υπάρχουν και κίνητρα για την επίτευξη τους όχι διά της ορθής οδού αλλά διά της πλαγίας, πράγμα το οποίο από μόνο του καταργεί αυτό το οποίο ονομάζουμε «το μέγιστο προνόμιο του Ελευθεροτέκτονα». Στην πραγματικότητα όμως οι βαθμοί επιτυγχάνονται μόνο μυητικά με την ηθική και πνευματική πρόοδο και τη βαθειά κατανόηση των αρχών της Ελευθεροτεκτονικής. Απόκτηση βαθμών με πρακτικές «άνευ διδασκάλου» και απόδοση τους διά του «ταχυδρομείου» ισοδυναμούν με κρουαζιέρα όπου ο ταξιδιώτης διακτινίζεται στον τελικό προορισμό χωρίς να έχει πραγματοποιήσει το ταξίδι και στις κρουαζιέρες ο τελικός προορισμός είναι ο ίδιος με τον τόπο αναχώρησης, συνεπώς τέτοιες πρακτικές ισοδυναμούν με «μια τρύπα μέσα στο νερό». Στον ανώτερο αυτό κόσμο το ταξίδι είναι σημαντικότερο από τον προορισμό καθαυτό.  Από την άλλη πάλι, οι Στοές για να λειτουργήσουν χρειάζονται τις υπηρεσίες κάποιων μελών τους που διαθέτουν όρεξη, χρόνο και ενέργεια, ίσως και κάποιες ιδιαίτερες δεξιότητες και που προσφέρουν σε όλους υπόλοιπους τις αφιλοκερδείς και πολύτιμες υπηρεσίες τους. Τίποτα άλλο δεν μπορεί να περιμένει ο εκλεγμένος αξιωματικός μιας στοάς, εκτός από το να επιφορτιστεί με περισσότερα καθήκοντα, εις βάρος του λιγοστού χρόνου που διαθέτει για τον εαυτό του. Το να είναι ο οποιοσδήποτε μέλος του Συμβουλίου, σημαίνει μόνο προσφορά και κανένα άλλο προνόμιο, καμία διάκριση, καμία εξουσία και φυσικά καμία καταξίωση εκτός του χώρου της Στοάς. Τυχόν συμπεριφορές Τεκτόνων που δε συνάδουν με τα προαναφερόμενα οφείλονται σε ήδη κεκτημένη από τον έξω κόσμο ταχύτητα σε συνδυασμό με την πλήρη παρανόηση των εννοιών των βαθμίδων και των αξιωμάτων, με δυό λόγια, την πλήρη στρέβλωση κάθε Τεκτονικής αξιακής αρχής.

Όλα λοιπόν δείχνουν ότι στον ανώτερο αυτό κόσμο της Τέχνης μας υπάρχει το περιβάλλον το οποίο επιτρέπει στο «μέγιστο των προνομίων του Ελευθεροτέκτονα» να κυριαρχήσει δημιουργώντας για τα μέλη της τις συνθήκες εκείνες που τους επιτρέπουν την πιστή και απαρέγκλιτη τήρηση της κάθε αξιακής αρχής της Ελευθεροτεκτονικής. Και αλλοίμονο σε όσους (ή για όσους) δεν το αντιλαμβάνονται και δεν αξιοποιούν το μοναδικό αυτό προνόμιο διότι θα πληρώσουν την παράλειψη αυτή με πολλά χαμένα χρόνια από τη ζωή τους…

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ

Είναι ίσως ο πλέον γνωστός μύθος στην επιστήμη της Φυσικής και πιο συγκεκριμένα της Κβαντομηχανικής… Μία αρχή με τεράστια σημασία, η οποία εξήγησε με εκπληκτικό τρόπο μία σειρά από φυσικά φαινόμενα, κατέληξε να γίνει ένας μύθος στα χέρια όσων την μελέτησαν ακροθιγώς χωρίς να επιχειρήσουν να κατανοήσουν τη μαθηματική της υπόσταση. Η αρχή της Απροσδιοριστίας του Heisenberg, έγινε στο κατόπιν αρχή της Αβεβαιότητας και έπειτα από την Αβεβαιότητα αφαιρέθηκε η μαθηματική της έννοια και απέμεινε μόνο η κοινή σημασία της, ήτοι α-βεβαιότητα δηλαδή η «μη» βεβαιότητα η οποία σταδιακά έγινε αμφιβολία. Είναι όμως έτσι; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

Στα μαθηματικά γενικά διακρίνονται δύο είδη μεγεθών. Αυτά που έχουν μία συγκεκριμένη τιμή η οποία είναι μετρήσιμη ακριβώς (π.χ. ύψος, βάρος, φωτεινότητα κ.λπ.) και είναι αναλλοίωτη  και αυτά τα οποία μπορούν να πάρουν περισσότερες τιμές είτε εντός κάποιου πεδίου με συγκεκριμένο εύρος, είτε στο άπειρο. Για παράδειγμα, η αντοχή του εδάφους μίας περιοχής η οποία μετράται δειγματοληπτικά και λόγω της ανισοτροπίας και της ανομοιογένειας του εδάφους δε μπορεί να έχει μία συγκεκριμένη τιμή αλλά ποικίλει μεταξύ δύο ορίων. Το εύρος του πεδίου τιμών καλείται «Αβεβαιότητα» της τιμής. Είναι προφανές ότι η αβεβαιότητα μπορεί να είναι από μηδέν (0) όταν το μέγεθος μπορεί να πάρει μία μόνο τιμή, μέχρι άπειρη όταν το μέγεθος μπορεί να πάρει οποιαδήποτε τιμή. Για παράδειγμα, ένα αντικείμενο το οποίο βρίσκεται κάπου μέσα στο Σύμπαν έχει πρακτικά άπειρη αβεβαιότητα θέσης, εάν γνωρίζουμε ότι το αντικείμενο βρίσκεται μέσα σε ένα δωμάτιο διαστάσεων 3x4 τότε η αβεβαιότητα της θέσης του περιορίζεται στις 3x4 διαστάσεις του δωματίου, ενώ εάν ξέρουμε ότι βρίσκεται στο κέντρο του δωματίου τότε η αβεβαιότητα της θέσης του είναι μηδέν (0) καθώς κέντρο υπάρχει μόνο ένα. Γίνεται πλέον κατανοητό ότι η «Αβεβαιότητα» στα μαθηματικά δεν είναι η έλλειψη της βεβαιότητας, αλλά το εύρος ενός συγκεκριμένο πεδίου τιμών.

Ας αφήσουμε όμως τον Μακρόκοσμο μας και ας μεταφερθούμε στον Μικρόκοσμο, στον κόσμο των στοιχειωδών σωματιδίων. Τι ήταν αυτό το οποίο ανακάλυψε o Heisenberg; Ποια ήταν αυτή η τόσο σημαντική αρχή, ο νόμος τον οποίο θέσπισε η φύση (το Σύμπαν, ο Δημιουργός κ.λπ.);  Ο Heisenberg λοιπόν διαπίστωσε ότι εάν πάρουμε την αβεβαιότητα της θέσης ενός σωματιδίου (ας Δx) και την πολλαπλασιάσουμε με την αβεβαιότητα της ορμής (ας την πούμε Δp) τότε το γινόμενο τους Δx * Δp είναι πάντα μεγαλύτερο από ένα συγκεκριμένο αριθμό. Ποιος είναι αυτός ο αριθμός; Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία η ακριβής του τιμή και το πώς υπολογίζεται (μαθηματικά που θα μας ζαλίσουν) αλλά για το σκοπό του συγκεκριμένου πονήματος αρκεί να γνωρίζουμε ότι εάν αυτό τον αριθμό τον πολλαπλασιάσουμε επί ένα δισεκατομμύριο (1.000.000.000), το αποτέλεσμα το πολλαπλασιάσουμε πάλι επί ένα δισεκατομμύριο (1.000.000.000), το αποτέλεσμα το πολλαπλασιάσουμε πάλι επί ένα δισεκατομμύριο (1.000.000.000), το αποτέλεσμα το πολλαπλασιάσουμε επί δέκα εκατομμύρια (10.000.000) και διπλασιάσουμε το τελικό μας αποτέλεσμα, θα πάρουμε τη μονάδα (1). Δε μένει λοιπόν οποιαδήποτε αμφιβολία (επαναλαμβάνω, αμφιβολία και όχι αβεβαιότητα) ότι ο αριθμός αυτός είναι εξαιρετικά μικρός. Τε δε γινόμενο Δx * Δp είναι τόσο ελάχιστα μεγαλύτερο από αυτό τον αριθμό που θα μπορούσαμε χωρίς μεγάλο σφάλμα να πούμε ότι είναι ίσο με αυτό τον αριθμό, δηλαδή ότι Δx*Δp ≈ 0,5x10^-34 αυτόν δηλαδή τον πολύ μικρό αριθμό, ο οποίος όμως είναι σταθερός… Τι σημαίνει ότι το γινόμενο δύο μεγεθών είναι σταθερό? Μα ότι όταν μειωθεί το ένα, θα πρέπει να αυξηθεί το άλλο ώστε να μην αλλάξει το γινόμενο. Τι διαπίστωσε λοιπόν ο Heisenberg?  Ότι κάθε φορά που προσπαθώντας να περιορίσουμε την αβεβαιότητα της θέσης ενός σωματιδίου, αυτό αυξάνει την ταχύτητα άρα και την ορμή του και Heisenberg από «αρχή της απροσδιοριστίας» μετονομάστηκε σε «αρχή της αβεβαιότητας» όπου η «αβεβαιότητα» δεν είχε τη μαθηματική της σημασία αλλά αυτή της καθομιλουμένης, δηλαδή την αμφιβολία.

αντίστροφα. Η αβεβαιότητα της θέσης ενός ηλεκτρονίου π.χ. είναι ίση με την απόσταση του από τον πυρήνα μιας και στρέφεται γύρω από αυτόν. Όταν πάμε λοιπόν να περιορίσουμε την αβεβαιότητα αυτή αναγκάζοντας το ηλεκτρόνιο να κινηθεί σε στενότερο πεδίο, αυτό αυξάνει την ταχύτητα του. Μία συνέπεια λοιπόν αυτής της αρχής είναι ότι δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε ταυτόχρονα και την ακριβή θέση και την ακριβή ταχύτητα ενός σωματιδίου.

Η συνέπεια αυτή έγινε ευρύτατα γνωστή και η αρχή του Heisenberg από «αρχή της απροσδιοριστίας» μετονομάστηκε σε «αρχή της αβεβαιότητας» όπου η «αβεβαιότητα» δεν είχε τη μαθηματική της σημασία αλλά αυτή της καθομιλουμένης, δηλαδή την αμφιβολία.

Κάπως έτσι δημιουργήθηκε και ο «Μύθος» της αβεβαιότητας: η επιστήμη είναι δήθεν ατελής διότι δε μπορεί να μετρήσει με ακρίβεια και η φύση έχει επιλέξει να κρατά τα μυστικά της κλειδωμένα και συνεπώς είναι ασέβεια και βλασφημία εκ μέρους μας να προσπαθήσουμε να τα ανακαλύψουμε. Ένας μύθος που δεν είναι διασκεδαστικός, δε διαθέτει πνευματικές προεκτάσεις και δεν οδηγεί σε ηθικά συμπεράσματα, συνεπώς ένας μύθος άχρηστος. Επίσης όμως και ένας μύθος επικίνδυνος καθώς αποσπά την προσοχή μας από μια άλλη συνέπεια στης αρχής του Heissenberg η οποία είναι και η αιτία για μια σειρά από φαινόμενα τα οποία μας είναι πολύ οικεία. Ένα από αυτά είναι το ακόλουθο: όταν ο περιορισμός υπερβεί κάποιο όριο, τότε το ηλεκτρόνιο «επαναστατεί» απελευθερώνοντας μία τεράστια ποσότητα ενέργειας, η γνωστή ως σχάση του ατόμου η οποία δημιουργεί την ατομική έκρηξη και την απελευθέρωση της ατομικής ενέργειας.

Ακόμα πιο στριμωγμένα είναι τα πράγματα στον πυρήνα. Εκεί η αβεβαιότητα είναι ήδη πολύ μικρότερη μιας και η διάμετρος του πυρήνα είναι πολύ μικρότερη από τη διάμετρο τροχιάς του ηλεκτρονίου. Πόσο μικρότερη? Εάν παραστήσουμε τον πυρήνα με το κεφάλι μίας καρφίτσας στη σέντρα ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, τότε το ηλεκτρόνιο θα βρίσκεται (στην καλύτερη) κάπου στις έξω κερκίδες. Τα σωματίδια του πυρήνα κινούνται αφηνιασμένα λόγω της πολύ μικρής αβεβαιότητας της θέσης τους. Αυτό εξηγεί το γιατί περικλείουν τόσο απίστευτα μεγάλη ποσότητα ενέργειας η οποία όταν ελευθερωθεί με μια πυρηνική έκρηξη προκαλεί ουρανομήκη καταστροφή.

Το ερώτημα που εγείρεται, είναι το πώς σχετίζεται η συμπαντική αυτή αρχή με την Ελευθεροτεκτονική, με τη Βασιλική Τέχνη… Αδελφοί μου, εάν δεχτούμε ότι η Τέχνη μας είναι το αιτιατό, τότε το αίτιο δε μπορεί να είναι άλλο από την αρχή του Heisenberg και τις συνέπειες της. Έχουμε πολλάκις πει ότι ο υλικός και ο πνευματικός κόσμος είναι εντελώς ισοδύναμοι. Δυισμός δεν υπάρχει, υλικό και πνεύμα είναι δύο διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου πράγματος. Οι νόμοι που ισχύουν στον ένα, είτε πρόκειται για τον μικρόκοσμο των σωματιδίων, είτε για τον «δικό μας» μακρόκοσμο, είτε για τον μεγαλόκοσμο των άστρων και των γαλαξιών,  ακριβώς οι ίδιοι ισχύουν και στον άλλον και με εντελώς ισοδύναμο τρόπο. Το πνεύμα από τη φύση του είναι φτιαγμένο να κινείται ελεύθερο, δηλαδή η αβεβαιότητα της θέσης του να είναι άπειρη. Κάθε φορά που μια δοξασία, μία δεισιδαιμονία, μία αρχή, ένας θεσμός  κ.λπ. επιχειρεί να περιορίσει το πεδίο κίνησης του πνεύματος, το σπρώχνει στο να αυξήσει ανάλογα (ίσως και δυσανάλογα) την κινητική του κατάσταση δηλαδή την ενέργεια την περικλείει. Όταν δε η πίεση αυτή ξεπεράσει κάποιο όριο, προκαλεί έκρηξη η οποία εμφανίζεται με τη μορφή επανάστασης… Τα παραδείγματα, άπειρα: Η αντίδραση ενός νέου ανθρώπου στην καταπίεση της οικογένειας ή του κύκλου του, η αντίδραση μίας ομάδας εργαζομένων στην πίεση της εργοδοσίας, ενός υποδουλωμένου λαού στο δυνάστη του… Η επανάσταση του ελληνικού λαού το 1821 είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εικάζεται ότι οι πρωτεργάτες της (Φιλικοί) όπως και πολλοί από τους πρωταγωνιστές της (π.χ. ο Κολοκοτρώνης) ήταν Τέκτονες. Προσωπικά, ποσώς με απασχολεί το εάν ήταν μυημένοι, εάν εργάζονταν σε συγκεκριμένες Στοές, εάν ακολουθούσαν Τυπικά κ.λπ. Ο Όρκος της Φιλικής Εταιρίας βρίθει Τεκτονικών Μηνυμάτων. «Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της, μήτε να σταθώ κατ΄ουδένα λόγον ή αφορμή του να καταλάβωσι άλλοι ποτέ, ότι γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πνευματικόν ή φίλον μου» και «Ορκίζομαι να συντρέχω, όπου εύρω τινά συνάδελφον, με όλην την δύναμιν και την κατάστασίν μου. Να προσφέρω εις αυτόν σέβας και υπακοήν, αν είναι μεγαλύτερος εις τον βαθμόν και αν έτυχε πρότερον εχθρός μου, τόσον περισσότερον να τον αγαπώ και να τον συντρέχω, καθ΄όσον η έχθρα μου ήθελεν είναι μεγαλυτέρα» (μικρά αποσπάσματα). Και μπορεί η επανάσταση του 21 να ήταν εξέχουσας σημασίας για τον ελληνικό λαό, όμως συνέβησαν κάποιες άλλες που τα αποτελέσματα τους επηρέασαν τον κόσμο ολόκληρο. Να πούμε για την Αμερικανική επανάσταση, όπου ο απελευθερωτής και πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ ο George Washington ήταν Τέκτων ο οποίος μυήθηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1752 στην  Fredericksburgh Lodge No. 4, στο Fredericksburg της Virginia και εξελέγη Σεβάσμιος στις 20 Δεκεμβρίου του 1788?  Να πούμε για τη συμμετοχή των Ελευθεροτεκτόνων στην Παρισινή κομμούνα όπου οι Αδελφοί συγκρότησαν τάγματα εθελοντών τα οποία εκπαιδεύτηκαν από Τέκτονες αξιωματικούς και πολέμησαν με όπλα; Όταν δε τα όπλα δεν επαρκούσαν επιστράτευσαν μέχρι και τα ξίφη των Στοών αλλά και οτιδήποτε άλλο μπορούσε να χρησιμεύσει ως όπλο και πολέμησαν μέχρις εσχάτων… Η συμβολή τους αυτή αναγνωρίστηκε από τον κόσμο και εκφράστηκαν δημόσιες ευχαριστίες προς τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας. Ή μήπως να μιλήσουμε για το Διαφωτισμό, το κίνημα που έδιωξε το σκότος του μεσαίωνα και σκόρπισε το Ανέσπερο Φως της γνώσης και όπου νομίζω πως όλοι γνωρίζουμε τη συμβολή των Ελευθεροτεκτόνων στην επανάσταση αυτή…Ίσως μάλιστα να ήταν και η αιτία για την οποία η Ελευθεροτεκτονική πολεμήθηκε τόσο λυσσαλέα στους χρόνους που ακολούθησαν από όσους ήθελαν το πνεύμα να βρίσκεται διαρκώς υποδουλωμένο…

 Όμως όλες αυτές τόσο σημαντικές επαναστάσεις φαντάζουν μικρές και ασήμαντες μπροστά στη μία, στην απόλυτη επανάσταση, αυτή που επηρέασε κάθε άνθρωπο που έζησε στη γη χωρίς καμία εξαίρεση… Από την εποχή που εμφανίστηκε ο σκεπτόμενος άνθρωπος, το πνεύμα του ήθελε διαρκώς να δημιουργεί. Όσο πρόθυμο και δημιουργικό όμως κι αν ήταν, πάντοτε βρισκόταν εξαρτημένο από την αδύναμη φυσική κατασκευή του σώματος. Όμως όσο η επιθυμία για δημιουργία  αυξανόταν, τόσο η έλλειψη των φυσικών δυνατοτήτων γινόταν και πιο φανερή. Μέχρι που ο περιορισμός στη δημιουργικότητα ξεπέρασε το όριο και το πνεύμα αντέδρασε, συμπεριφέρθηκε δηλαδή ακριβώς όπως τα σωματίδια κάθε φορά που λειτουργεί αυτή η Συμπαντική Αρχή!!! Ο άνθρωπος επαναστάτησε εναντίον της ίδιας του της ατελούς φυσιολογίας και κατάφερε να αναιρέσει τα μειονεκτήματα της δημιουργώντας τι;;; Μα τα εργαλεία!!! Με τη βοήθεια τους απελευθέρωσε τη δημιουργικότητα του και κατάφερε στο διάβα των αιώνων να φτιάξει όλα αυτά τα θαυμαστά που απολαμβάνουμε σήμερα. Τα δε δύο πρώτα εργαλεία που δημιούργησε ήταν η Σφύρα και η Σμίλη. Πρωτόγονα βέβαια, δεν ήταν παρά δύο πέτρες από τις οποίες η μία κοπάναγε και η άλλη διαμόρφωνε.

 

Ως προς τη λειτουργία τους όμως ήταν η Σφύρα και η Σμίλη, η δε πρώτη τέχνη που αναπτύχθηκε ήταν η κατεργασία της πέτρας όπου μέσα από αυτήν αργότερα ξεπήδησε η Τέχνη των Λιθοξόων. Στις χιλιετίες που πέρασαν η Τέχνη αυτή γνώρισε διάφορες μετεξελίξεις (Διονυσιακοί τεχνίτες, Φοίνικες, Βαβυλώνιοι, οι Μάγιας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού αλλά και Ινδοί και Κινέζοι) για να φτάσουμε στους δημιουργούς της Αγίας Σοφίας και στους Λιθοξόους του ευρωπαϊκού μεσαίωνα και της Αναγέννησης. Δεν είναι τυχαίο ότι τα περισσότερα Μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς είναι φτιαγμένα από πέτρα. Η αρχαιοτέρα όμως των Τεχνών ήταν επίσης προορισμένη να ανακαλύψει πρώτη αυτή την πνευματική της διάσταση και να διαπιστώσει ότι τα εργαλεία και οι πρακτικές της Μαστορικής δε χρησιμεύουν μόνο στην κατασκευή Τεχνικών Έργων, αλλά επίσης και στην παραγωγή Πνευματικού και Ηθικού Έργου. Κατανόησε επίσης ότι μπορούσε να εδραιωθεί μία σχέση αμοιβαίας συνεισφοράς με πρόσωπα τα οποία δεν ανήκαν στο στενό πυρήνα των Λιθοξόων και προέρχονταν από όλες σχεδόν τις κοινωνικές, πολιτιστικές, επιστημονικές κ.λπ. ομάδες, στα οποία και προσέφερε καταφύγιο εντός των Στοών της. Τα δε «αποδεδεγμένα» μέλη προσέφεραν από τη δική τους θέση τη συμβολή τους στη μετεξέλιξη της πανάρχαιας Τέχνης και έτσι χάριν στο έργο όλων κατάφερε αυτή να πάρει τις σύγχρονες μορφές της αλλά και ως κορμός κραταιός να «γεννήσει» κλαδιά και παρακλάδια. Κάπως έτσι φτάσαμε εδώ που είμαστε σήμερα. Οφείλω να ομολογήσω ότι ως προς την πορεία που ακολούθησε η Τέχνη μας όλο αυτό τον καιρό έχω πάρα πολλά αναπάντητα ερωτήματα τα οποία είναι και τροφή για σκέψη και προβληματισμό. Όμως, όλως ταπεινώς, όλως υποκειμενικώς και όλως προσωπικώς, θεωρώ ότι η γένεση της πραγματοποιήθηκε σε χρόνους πραγματικά αρχαίους και ότι το αίτιο ήταν ένας φυσικός νόμος με καθολική ισχύ. Και εφόσον λοιπόν η Τέχνη αυτή ήταν γέννημα όσο και παράγοντας της απελευθέρωσης, ποιός άλλος θα μπορούσε να είναι ο προορισμός αυτής της Τέχνης από την Απελευθέρωση και την Πρόοδο; Απελευθέρωση από όλα αυτά που περιορίζουν την πνευματική και την υλική δημιουργία και αποκόλληση από τις καταναγκαστικές πρακτικές που φέρνουν οπισθοδρόμηση και σκότος. Ο Τέκτων είναι προορισμένος να είναι ελεύθερος και να ελευθερώνει. Η Ελευθεροτεκτονική έδειξε ότι οι ηθικές και πνευματικές αξίες μπορούν και πρέπει να καλλιεργηθούν από τον ίδιο τον άνθρωπο και να έχουν επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο. Έδειξε ότι η υλική δημιουργία έχει αξία όταν συνάδει με τις ηθικές και τις πνευματικές αρχές και αντίστροφα, ότι η όποια πνευματική δημιουργία αξίζει όταν συνεισφέρει στην πρόοδο της ανθρωπότητας. Έδειξε ότι ο ακρογωνιαίος λίθος για την επίτευξη όλων των παραπάνω είναι η απαγκίστρωση από τον εθισμό στο δογματισμό και την οπισθοδρόμηση. Έβαλε όμως και έναν υψηλότερο στόχο: η επόμενη επανάσταση να γίνει χωρίς να χρειαστεί προηγουμένως ο περιορισμός των ελευθεριών να είναι δραματικός και τα αποτελέσματα της να αφορούν σε ακόμα περισσότερο κόσμο.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ

ΧΑΡΑΞΙΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΤΕΜΑΧΙΟΥ

(Ομιλία στη μητρική μου Στοά)

1

Ο ορισμός του Ελευθεροτεκτονισμού σύμφωνα με την

United Grand Lodge of England.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός είναι μία από τις παλαιότερες και μεγαλύτερες μη-θρησκευτικές/πολιτικές αδελφότητα και αγαθοεργός οργάνωση του κόσμου. Διδάσκει την αυτογνωσία μέσα από τη συμμετοχή στη διεξαγωγή τελετών. Τα μέλη του προσδοκάται να είναι υψηλής ηθικής στάθμης και ενθαρρύνονται να μιλούν ανοιχτά για τον Ελευθεροτεκτονισμό. Οι πληροφορίες που ακολουθούν αποσκοπούν στο να εξηγήσουν τον Τεκτονισμό, όπως ασκείται υπό την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, η οποία διαχειρίζεται Στοές των Ελευθεροτεκτόνων στην Αγγλία και την Ουαλία και σε πολλά μέρη του εξωτερικού.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός είναι μια κοινωνία των σχετικών με τις ηθικές και πνευματικές αξίες των ανδρών. Τα μέλη του διδάσκονται τις αρχές του (αυτογνωσία και ηθική διδασκαλία) μέσα από μια σειρά τελετουργικών δρώμενων, μέσα από τη διεξαγωγή αλληγορικών παραστάσεων για δύο (σ.τ.μ. πρωταγωνιστών) οι οποίες γίνονται αντιληπτές από την καρδιά και λαμβάνουν χώρα εντός της Στοάς - που ακολουθούν αρχαίες φόρμες και χρησιμοποιούν αλληγορικά τις τεχνικές και τα εργαλεία των λιθοξόων ως οδηγούς.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός ενσταλάζει στα μέλη του μια ηθική και δεοντολογική προσέγγιση της ζωής: οι αξίες του του βασίζονται στην ακεραιότητα, την ευγένεια, την ειλικρίνεια και τη δικαιοσύνη. Τα μέλη καλούνται να θεωρήσουν τις ανάγκες  της οικογένειας ως πρωταρχικής σημασίας, αλλά -το σημαντικότερο- ο Ελευθεροτεκτονισμός διδάσκει επίσης το ενδιαφέρον για τους ανθρώπους, τη φροντίδα για τους λιγότερο τυχερούς και τη βοήθεια σε όσους έχουν ανάγκη.

2

Ο ορισμός του Ελευθεροτεκτονισμού σύμφωνα με τους

Indiana Freemasons

Ο Ελευθεροτεκτονισμός είναι η παλαιότερη και μεγαλύτερη αδελφότητα του κόσμου. Συντίθεται από ενήλικες άνδρες εγνωσμένου ήθους από κάθε χώρα, θρησκεία, φυλή, ηλικία, εισοδηματική και μορφωτική στάθμη, και ιδεολογία, που πιστεύουν σε ένα Υπέρτατο Ον. Το γνωσιολογικό του υπόβαθρο και το σύστημα της ηθικής του στηρίζονται στην πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος έχει την ευθύνη της αυτοβελτίωσης διατηρώντας παράλληλα την αφοσίωση του στην οικογένεια, την πίστη, τη χώρα του, και την Αδελφότητα.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός (συχνά αναφερόμενος και ως «Μασονία") ενισχύει και ενδυναμώνει τον χαρακτήρα του κάθε ανθρώπου με την παροχή ευκαιριών για επικοινωνία και συντροφικότητα,  αγαθοεργία, εκπαίδευση, ηγεσία βασιζόμενος στις τρεις αρχαίες Τεκτονικές αρχές: Αδελφική αγάπη, Αρωγή και Αλήθεια.

3

Μια άλλη θεώρηση του Ελευθεροτεκτονισμού.

Δεν υπάρχει κανένας «επίσημος» ορισμός του Τεκτονισμού, και πολλοί συγγραφείς Τεκτονικών κειμένων έχουν δώσει διαφορετικούς ορισμούς. Ομοίως, δεν υπάρχει ένας ενιαίος «ηγέτης» του Ελευθεροτεκτονισμού, τώρα ή στο παρελθόν. Κάθε κράτος έχει τις δικές του Μεγάλες Στοές, και κάθε Μεγάλη Στοά, με επικεφαλής έναν Μέγα Διδάσκαλο, είναι κυρίαρχη στην αρμοδιότητά της.

Οι περισσότεροι θα συμφωνούσαν ότι ο Τεκτονισμός είναι ένας οργανισμός του οποίου τα μέλη ασχολούνται με τις ηθικές και πνευματικές αξίες, και την αυτοβελτίωση, όπως επίσης και με την παροχή βοήθειας στην κοινωνία με φιλανθρωπικές ενέργειες. Οι Τέκτονες ορκίζονται να είναι αρωγοί προς τους αδελφούς τους στον Τεκτονισμό και τις οικογένειές τους, καθώς και με όλους τους συνανθρώπους. Αποτελεί πεποίθηση τους ότι όλοι οι άνθρωποι είναι μέρος της ίδιας αδελφότητας κάτω από την πατρότητα του Θεού.

Ορισμένοι από τους πιο συχνά χρησιμοποιούμενους ορισμούς είναι ότι, «ο Ελευθεροτεκτονισμός είναι μια οργάνωση που παίρνει τους καλούς άνδρες και τους κάνει καλύτερους", ή ότι είναι «ένα σύστημα ηθικής, καλυπτόμενο δι’ αλληγοριών , και αποκαλυπτόμενο διά συμβόλων." Κύριες αρχές του είναι η αδελφική αγάπη, η αγαθοεργία και η αλήθεια. Στόχος του είναι η καθιέρωση της ισότητας μεταξύ των ανθρώπων, η καθιέρωση της πρακτικής να συμπεριφερόμαστε προς τους άλλους όπως θα θέλαμε αυτοί να συμπεριφέρονται σ’ εμάς και η αέναη πνευματική πρόοδος της ανθρωπότητας..

Τεκτονισμός επίσης μερικές φορές ονομάζεται «η μεγάλη προσπάθεια για το φως και τη γνώση" που ασχολείται με τις «ηθικές και πνευματικές αξίες της ζωής». Για την επίτευξη αυτών των στόχων, "η ελευθερία της σκέψης, του λόγου, και η δράση ανήκει σε κάθε άνθρωπο."

4

Ο Ελευθεροτεκτονισμός κατά την ΕΜΣΤΕ

Η Ελευθεροτεκτονική είναι μία «τέχνη», η οποία μέσα από μία σειρά ψυχοδραματικών αναπαραστάσεων, που ακολουθούν παλαιούς και δοκιμασμένους τύπους και χρησιμοποιούν τις συνήθειες και τα εργαλεία των αρχαίων οικοδόμων ως αλληγορικούς οδηγούς, διδάσκει ηθικές και πνευματικές αξίες.

Η παγκόσμια αδελφότητα ανδρών, που ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τις αξίες αυτές, ανήκουν στην Συντεχνία, δηλαδή μια οργάνωση με συγκεκριμένη δομή και κανόνες. Αυτή η συγκεκριμένη δομή και οι συγκεκριμένοι κανόνες είναι ίδιοι για όλους τους κανονικούς τέκτονες του κόσμου. Οι κανόνες αυτοί υπάρχουν, τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα (χειρόγραφα Regius και Cooke), και ευρίσκονται σε διάφορα χειρόγραφα ή έντυπα, που συνοπτικά αποκαλούνται Αρχαία Καθήκοντα και που μετεξελίχθησαν στα Οριοθέσια. Τα Οριοθέσια περιλαμβάνουν αρχές κοινά αποδεκτές και αμετάβλητες στο χρόνο. Με βάση αυτά και την τεκτονική παράδοση δημιουργήθηκαν τα Συντάγματα και οι κανόνες που διέπουν την λειτουργία της Συντεχνίας.

5

Ο Ελευθεροτεκτονισμός κατά την ΜΣΤΕ

  Ο Ελευθεροτεκτονισμός (Τεκτονισμός) είναι μια απ’ τις αρχαιότερες, μη θρησκευτικές, Αδελφότητες. Αυτή η περιγραφή, σκοπό έχει να εξηγήσει τον Τεκτονισμό, όπως ασκείται απ” τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος, η οποία διοικεί Στοές Τεκτόνων στην Ελλάδα και στην Κύπρο και να απαντήσει σε ορισμένες παρανοήσεις.

  Ο Τεκτονισμός ως φιλοσοφικός, προοδευτικός και φιλανθρωπικός, αποσκοπεί την ηθική και πνευματική βελτίωση των μελών του με την αυτογνωσία, την έρευνα της αλήθειας, την αλληλεγγύη και την εφαρμογή ηθικών αρχών. Τα μέλη του διδάσκονται αυτές τις αρχές, με μια σειρά από εργασίες, οι οποίες ακολουθούν αρχαίους τύπους και χρησιμοποιούν έθιμα και σύμβολα των αρχαίων λιθοξόων, σαν αλληγορικούς οδηγούς.

6

Αρχές Ελευθεροτεκτονισμού κατά την ΜΣΑΑΣΤ

Ο Α&Α.Σ.Τ. δεν είναι προσδεδεμένος με συγκεκριμένες φιλοσοφικές, θρησκευτικές , κοινωνικές ή άλλου είδους θέσεις, απόψεις και σχολές. Διακηρύσσει και προάγει την ανεξάρτητη και απολύτως ελεύθερη σκέψη και επιτρέπει την ελεύθερη διατύπωση και υποστήριξη οποιασδήποτε άποψης μέσα στο ευρύτατο πλαίσιο της βασικής επιδίωξης του Τεκτ. που είναι η ανεύρεση της αλήθειας.

Οσοδήποτε ανέφικτος ή ουτοπιστικός και αν φαίνεται ο στόχος αυτός, ο Α&Α.Σ.Τ. πιστεύει πως η προσπάθεια για την προσέγγισή του, εξυψώνει και βελτιώνει τα μέλη του και μέσω αυτών το περιβάλλον τους και επαγωγικά την κοινωνία.

Ο Α&Α.Σ.Τ. πιστεύει στην ύπαρξη μίας θεμελιώδους Δημιουργού Αρχής, την οποία αποκαλεί «Μεγάλον Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος» (ΜΑΤΣ). Την ερμηνεία της Αρχής αυτής εναποθέτει στην συνείδηση κάθε μέλους του.

Ο Α&Α.Σ.Τ. δεν δέχεται καμία άλλη a priori ή από καθέδρας αλήθεια και καμία προκατασκευασμένη ή τυποποιημένη λογική.

Το πρότυπο του Τέκτονα του Α&Α.Σ.Τ. είναι ένα άτομο ως κινούμενο ερωτηματικό. Ένας μαθητής δια βίου. Ένας ερευνητής της αληθείας χωρίς όρια. Ένας προσηνής και ευπρεπής αναζητητής, ένας καλοπροαίρετος ακροατής και ένας ειλικρινής συμπαραστάτης. Ένας δίκαιος συμπολίτης και έντιμος εργοδότης ή εργαζόμενος. Ένας κοινωνικός άνθρωπος, δίχως προλήψεις, φανατισμούς και εμμονές ή εμπάθειες, με ανοχή και αγάπη προς τον άνθρωπο και όλη τη φύση, με αφοσίωση στην οικογένειά του, με φιλοπατρία και ευσέβεια.

Ο Τεκτονισμός του Α&Α.Σ.Τ. δεν είναι θρησκεία. Οι θρησκείες έχουν έναν Ιδρυτή, ένα δόγμα, διατυπωμένες οντολογικές και θεολογικές διδασκαλίες που συνήθως αποδίδονται στον ιδρυτή ή τους μαθητές του, οι οποίες απαγορεύεται να μεταβληθούν ή αλλοιωθούν και είναι λατρευτικού χαρακτήρα. Τίποτα από αυτά δεν ισχύει για τον Τεκτονισμό του Α&Α.Σ.Τ.

Ο Α&Α.Σ.Τ. δεν έχει ιδρυτή, δεν έχει δόγμα, ενθαρρύνει την ελεύθερη και ανεξάρτητη σκέψη και προσαρμόζεται συνεχώς, εναρμονιζόμενος με τις εκάστοτε διαπιστωμένες και αποδεδειγμένες (άρα αναμφισβήτητες) θέσεις της Σκέψης και της Επιστήμης.

Ο Τεκτονισμός του Α&Α.Σ.Τ. είναι ανεξίθρησκος και ελευθερόφρων. Δέχεται ως μέλη του άτομα οποιασδήποτε προσωπικής, οικονομικής, επαγγελματικής, κοινωνικής, εθνικής κατάστασης και οποιασδήποτε θρησκείας ή φιλοσοφικού προσανατολισμού. Αποκλείει τους άεργους, τους οπαδούς κάθε είδους ολοκληρωτικών συστημάτων και τους θιασώτες φανατικών θρησκευτικών και ολοκληρωτικών απόψεων.

 7

Ο Ελευθεροτεκτονισμός κατά την ΑΑΑΤΜΜ

O  Α.·. Α.·. Α.·. Τ.·. Μ.·. Μ.·. (Αρχαίος και Αρχέγονος Ανατολικός Τύπος των Μισραΐμ και Μέμφις) είναι Διεθνές Τεκτονικό Τάγμα με απόλυτη προσήλωση στον Εσωτερισμό. Η μέθοδος που ακολουθεί, που είναι και η Παραδοσιακή λειτουργία του Τεκτονισμού, είναι ο ονομαζόμενος «δρόμος της καρδιάς».

Ο Τύπος των Μισραΐμ και Μέμφις είναι ίσως ο πρώτος ο οποίος παραδέχεται ανοικτά ότι είναι Ερμητικό Τάγμα με απόλυτη προσήλωση στον εσωτερισμό. Από την ιστοσελίδα του Τάγματος αλιεύσαμε το παρακάτω:

«O Αρχαίος και Αρχέγονος Ανατολικός Τύπος των Μισραΐμ και Μέμφις είναι αναμφισβήτητα το πλέον Ερμητικό Τεκτονικό Τάγμα στη διεθνή Τεκτονική σκηνή. 

Είναι το αποτέλεσμα της εσώτατης εκ νέου επεξεργασίας του Τύπου Μισραΐμ ή Αιγυπτιακού Τύπου, που εμφανίστηκε κανονικώς στη Βενετία το 1801, και του Τύπου Μέμφις ή Ανατολικού Τύπου, που εμφανίστηκε το 1839 στο Παρίσι, με βάση μια ονοματολογία που επεξεργάστηκε εκ νέου τους Βαθμούς του Μισραΐμ εισάγοντας σ’ αυτούς μυήσεις και Τυπικά του Ανατολικού Τύπου. O Tύπος του Μισραΐμ ήλθε στη Βενετία το 1801 με τις προσπάθειες του Filalete Abraham και αμέσως διαδόθηκε στην Ιταλία και τη Γαλλία.»

Εύλογα μας δημιουργείται η απορία του κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί «αρχαίος» και “αρχέγονος» ένας τύπος ο οποίος προήλθε από τη συνένωση του τύπου Μισραΐμ που εμφανίστηκε το 1801 και του τύπου Μέμφις που εμφανίστηκε το 1839. Είναι λογικότερο να υποθέσει κανείς ότι ο παραπάνω τύπος είναι ένα από τα μεταγενέστερα συστήματα τα οποία υιοθέτησαν ορισμένα σύμβολα, πρακτικές και στοιχεία οργάνωσης του Τεκτονισμού ώστε να διαμορφώσει τον χαρακτήρα του ο οποίος όμως τύπος είναι βασισμένος στον εσωτερισμό και τον ερμητισμό απεχθανόμενος παράλληλα το Δυτικό γίγνεσθαι.

8

Ο ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ

Από τη θέση του γράφοντος θεωρώ αυτονόητη υποχρέωση μου να ομολογήσω ότι η προσωπική μου γνώση περί Εσωτερισμού είναι εντελώς πτωχή και σε καμία περίπτωση δε θα μπορούσα να μιλήσω γι αυτόν ως γνώστης. Η μόνη επιλογή που έχω είναι να πάρω το Γνώμονα και τον Διαβήτη, να μετρήσω και κατόπιν να χαράξω.

 Από τις πρώτες κιόλας απόπειρες μετρήματος διαπίστωσα ότι οι απόψεις περί Εσωτερισμού είναι πάμπολλες και με τεράστιο εύρος αξιοπιστίας. Προτίμησα λοιπόν την παραμονή στο ακαδημαϊκό αντικείμενο  όπως ερευνάται εδώ και κάποιες δεκαετίες από πανεπιστήμια με υψηλό κύρος. Σχεδόν όλοι καθηγητές που ασχολούνται καθιστούν σαφές το ότι δεν είναι στο αντικείμενο της έρευνας τους η μυητική εμπειρία και ότι οι ίδιοι δεν είναι υπέρ ή κατά οποιουδήποτε συστήματος. Κύριο αντικείμενο της έρευνας τους είναι να συγκεντρώσουν τα σχετικά κείμενα (τυπικά, ιστορίες κλπ), να βρουν την προέλευση τους βεβαιούμενοι ότι είναι πράγματι «αρχαία» και να οδηγηθούν έτσι στις πηγές. Με τον τρόπο αυτό χαρτογραφούν τη γένεση και την εξέλιξη των διαφόρων ιδεών και θεωριών.

Η Ιστορία του Δυτικού Εσωτερισμού, διδάχθηκε για πρώτη φορά επίσημα στο δεύτερο μισό του 20^ου αιώνα από τον μαθητή και συνεργάτη του Mircea Eliade, Antoine Faivre στην  École Pratique des Hautes Études (Σορβόννη) η οποία λειτουργούσε ως τμήμα της Ιστορίας των Θρησκειών. Ακολούθησαν τα Πανεπιστήμια του Άμστερνταμ και του Έξετερ και στη συνέχεια ορισμένα ακόμα σε Ευρώπη και Αμερική. Σύμφωνα λοιπόν με τον «Πατριάρχη» της ακαδημαϊκής έρευνας του Δυτικού Εσωτερισμού Faivre,  υπάρχουν έξι θεμελιώδη χαρακτηριστικά της εσωτερικής πνευματικότητας τα οποία ο ίδιος τα διαιρεί σε τέσσερα  «εγγενή» και δυο «μη εγγενή». Κάθε παραδοσιακό ρεύμα πρέπει απαραίτητα να περιλαμβάνει τα τέσσερα πρώτα και ίσως ένα ή και τα δύο από τα επόμενα.

Τα τέσσερα «εγγενή» χαρακτηριστικά είναι:

1. Correspondences, δηλαδή Αντιστοιχίες: Ολόκληρο το βασίλειο της φύσης συνδέεται με μια σειρά αντιστοιχιών ή αναλογιών. Ο σύνδεσμος φαίνεται συμβολικά μέσα από την αρχαία ιδέα του Μακρόκοσμου (σύμπαν) που αντανακλάται στο Μικρόκοσμο (ανθρώπινη ύπαρξη). Και ακόμα στο σύνδεσμο και στην αλληλεπίδραση που υπάρχει ανάμεσα στους επτά πλανήτες και τα επτά μέταλλα, τους πλανήτες και τα φυτά, τα φυτά και τα μέρη του ανθρώπινου σώματος.

2. Living Nature, δηλαδή Ζωντανή Φύση: Το σύμπαν ως μια σύνθετη, πλουραλιστική, ιεραρχική οντότητα που διατρέχεται από μια Ζωντανή Ενέργεια ή Θεία Ψυχή.

3. Imagination and Mediations, δηλαδή Φαντασία και Μεσολαβήσεις: Το όργανο της ψυχής, που μπορεί να δημιουργήσει μια σχέση (γνωστική και οραματισμού) με το Μεσόκοσμο (κόσμο ανεξάρτητο των ιεραρχιών και των πνευματικών μεσαζόντων που συνδέουν το Μακρόκοσμο με το Μικρόκοσμο). Η σχέση του εσωτεριστή είναι με μεσάζοντες (διαμεσολαβητές) παρά με τον Θεό. Μέσω της ενεργής φαντασίας γνωρίζει τα ενδιάμεσα μεταξύ της Φύσης και του πνευματικού πεδίου. Φαντασία και Διαλογισμός δημιουργούν πλούσιες εμβληματικές εικόνες, όπως αυτές της Αλχημείας, της Θεοσοφίας και της Κοσμολογίας.

4. The experience of Transmutation, δηλαδή η εμπειρία της Μεταστοιχείωσης:  Αλλαγή της ύπαρξης, ή η αλχημική αλλαγή της κατάστασης. Αλλαγή της ύπαρξης ως αποτέλεσμα της φωτισμένης Γνώσης (gnosis) βιωμένης μέσα από την ενεργή φαντασία και τον  αδιάρρηκτο δεσμό μεταξύ Μικρόκοσμου και Μακρόκοσμου. Στη Γνώση, η μεταστοιχείωση αντανακλά μια εσωτερική μεταμόρφωση που ονομάζουμε και  «δεύτερη γέννηση».

 Τα δυο «μη εγγενή» χαρακτηριστικά:

1. The practice of Concordance, ήτοι η Συνταύτιση Παραδόσεων: Από τον 15ο αιώνα και μετά, υπήρξε μια πνευματική τάση να δημιουργούνται δεσμοί μεταξύ των διαφόρων εσωτερικών παραδόσεων έχοντας την πεποίθηση την ύπαρξης μιας αδιάσπαστης αλυσίδας Γνώσης. Ο Goodrick-Clarke τονίζει τον ενθουσιασμό των εσωτεριστών της Αναγέννησης  να ανακαλύψουν ομοιότητες και αναλογίες μεταξύ Νεοπλατωνισμού, Ερμητισμού και Καμπάλα. Επικρατεί η αντίληψη ότι οι παραδόσεις ξεπήδησαν από μια και μόνο θεϊκή πηγή, μια πρώτη Αιώνια Φιλοσοφία. Αργότερα η Θεοσοφία επαναλαμβάνει το ίδιο σχέδιο της εξεύρεσης συνδέσεων μεταξύ παραδόσεων.

2. Transmission, ήτοι Μετάδοση: Η επικέντρωση στην ιδέα ότι η εσωτερική γνώση μπορεί να περάσει μόνο από Διδάσκαλο σε Μαθητή μέσα από ένα καθιερωμένο μυητικό μονοπάτι.

Όποια Παράδοση λοιπόν έχει τουλάχιστον τα πρώτα τέσσερα χαρακτηριστικά ανήκει κατά την ακαδημαϊκή έρευνα σε αυτό που ονομάζουμε Δυτικό Εσωτερισμό.

Μία άλλη οπτική δίνει η Σάσσα Μεταλληνού-Τσέιτοου (Sasha Chaitow), ακαδημαϊκός ερευνητής του εσωτερισμού όπου τα γραφόμενα και οι ισχυρισμοί της δε μπορεί παρά να  θεωρηθούν ως αξιόπιστες πηγές, κατάλληλες για το «μέτρημα». Η ως άνω λοιπόν ερευνητής, δίνει μία διαφορετική διατύπωση στα έξι κριτήρια του Faivre και σύμφωνα με τα όσα γράφει σε μία δημοσίευση εισαγωγική προς τον εσωτερισμό:

«Ο ακαδημαϊκός κλάδος του Δυτικού Εσωτερισμού συμπεριλαμβάνει θεματικές ενότητες όπως η αλχημεία, η αστρολογία, ο Γνωστικισμός, ο Ερμητισμός, η Καμπαλά, η μαγεία, ο μυστικισμός, τα νέα θρησκευτικά ή φιλοσοφικά κινήματα και κοινωνικά φαινόμενα που συνδέονται με αυτά, όπως τα αποκρυφιστικά ρεύματα του 19ου και 20ου αιώνα, οι εσωτερικές σχολές και αδελφότητες, το κίνημα Νέας Εποχής, η αλλιώς, NewAge, στοιχεία της παραψυχολογίας, εναλλακτικής επιστήμης».

«Οποιοδήποτε θέμα παρουσιάζει τουλάχιστον τα τέσσερα από τα έξι στοιχεία της τυπολογίας του Faivre, αυτόματα θεωρείται πως ανήκει στον κορμό του Δυτικού Εσωτερισμού». Τα έξι αυτά στοιχεία είναι:

1.    Να περιέχει αρχαία γνώση.

2.    Να περιέχει μυστική γνώση.

3.    Να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε σύμβολα, αντίστοιχες (μάλλον αντιστοιχίες εννοεί), και μεσολαβητές (έμψυχους και μη – από αγγέλους μέχρι εξωγήινους).

4.    Να αναγνωρίζει τη φύση ως συνειδητή οντότητα μέσω της οποίας μπορεί να επιτευχθεί η μεταστοιχείωση ή εξέλιξη του ατόμου.

5.    Να θεωρείται ότι όλη η ανθρώπινη γνώση ανάγεται στην προκατακλυσμιαία εποχή.

6.    Να θεωρείται πως μέσω αυτών των ερευνών μπορούν να αποκαλυφθούν οι απαντήσεις στα μεγάλα εσχατολογικά και υπαρξιακά ερωτήματα της ανθρωπότητας.

9

Η προσωπική μας τοποθέτηση

Εξετάζοντας τους επικρατούντες ορισμούς για τον Τεκτονισμό και αναλύοντας τους γραμματικά, ιστορικά και τελολογικά διαπιστώνουμε ότι κανένας από αυτούς δε μιλά για μυστικιστικό ή μυστηριακό σύστημα. Ακόμα κι αν οι παραπάνω έννοιες απαντώνται σε κάποια πολύ πρώιμα κείμενα θα πρέπει να εκλαμβάνονται σύμφωνα με τη νοηματοδότηση που είχαν εκείνη την εποχή.

Ο Ελευθεροτεκτονισμός διακρίθηκε μοναδικά ως σύστημα εξωθρησκευτικής ηθικής. Διακρίθηκε γιατί είπε για πρώτη φορά στο σύγχρονο κόσμο ότι οι ηθικές αξίες μπορούν να παραχθούν και να καλλιεργηθούν από τον άνθρωπο διά του ορθού λόγου και ότι δεν έχουν ανάγκη το Επέκεινα, το οποίο τιμά σεβόμενος την πίστη των ανθρώπων και των κοινωνιών. Ακόμα όμως και υπό αυτή τη θεώρηση, οι καταστάσεις έχουν εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου. Οι προϋποθέσεις που τίθενται προκειμένου να γίνει δεκτός κάποιος ως Τέκτονας ήτοι η πίστη προς το Θεό και την αθανασία της ψυχής διατηρούν μάλλον συμβολική σημασία καθώς καταδεικνύουν τη δυνατότητα του δοκίμου να δεχτεί και να κατανοήσει το συμβολισμό και την αλληγορία. Η Γαλλική σχολή από το 1887 έχει πάψει να θέτει ως προϋπόθεση ακόμα και αυτή την πίστη στο Θεό δημιουργώντας τον λεγόμενο «αθεϊστικό Τεκτονισμό» ο οποίος έρχεται βεβαίως σε πλήρη αντίθεση με τον «Χριστιανικό Τεκτονισμό» της Σκανδιναβικής σχολής.

Οι θεματικές ενότητες του εσωτερισμού όπως περιγράφονται στην προηγούμενη παράγραφο δεν παρουσιάζουν κάποια σύγκλιση με τις αρχές του Τεκτονισμού, μολονότι επικαλούνται όπως και αυτός αρχαία ή και μυστική γνώση και σύμβολα. Η Τέχνη των λιθοξόων όπως και οι επτά Ελευθέριες Τέχνες και Επιστήμες είναι απτές οντότητες χωρίς καμία μεταφυσική χροιά αλλά με τεράστια και σαφή επιρροή στην ανθρώπινη κοινωνική και πνευματική εξέλιξη, οι οποίες εκτός των άλλων προσφέρονται και για εξαγωγή ηθικών συμπερασμάτων που διαμορφώνουν τις κοινωνικές εξελίξεις. Αντίθετα, οι θεματικές ενότητες του εσωτερισμού «η αλχημεία, η αστρολογία, ο Γνωστικισμός, ο Ερμητισμός, η μαγεία, ο μυστικισμός κ.λπ.» έχουν έντονο το μεταφυσικό στοιχείο χωρίς το οποίο δεν είναι δυνατόν να εννοηθεί η οποιαδήποτε μορφή τους. Καμία έννοια όμως του Μεταφυσικού (σύμφωνα τουλάχιστο με τα όσα στοιχεία καταφέραμε να συλλέξουμε έως σήμερα) δεν υπεισέρχεται σε οποιαδήποτε αρχέγονη μορφή του Συμβολικού Τεκτονισμού – κάθε άλλο μάλιστα, έχει τεχνηέντως κρατηθεί απ’ έξω και εάν θέλετε, είναι αυτό που τον έκανε να ξεχωρίσει και να παραμείνει ξεχωριστός στο διάβα των αιώνων.

Να το δούμε και από την πλευρά του εσωτερισμού: Αναζητώντας τα τέσσερα «εγγενή» χαρακτηριστικά του εσωτερισμού κατά τον Antoine Faivre όπως αυτά έχουν ήδη αναφερθεί, διαπιστώνουμε τα παρακάτω:

Αντιστοιχίες: Είναι γεγονός ότι στο Συμβολικό Τεκτονισμό έχουμε ακούσει τουλάχιστο μία φορά περί αντιστοιχίας, όπου η Στοά παρομοιάζεται με ένα ανθρώπινο σώμα, ο ΣΔ αντιστοιχεί στο κεφάλι και οι δύο Κύριοι Αξιωματικοί στα πόδια και την καρδιά. Καμία αναφορά για τους «επτά πλανήτες και τα επτά μέταλλα», τα φυτά και τα μέρη του ανθρώπινου σώματος.

Ζωντανή Φύση: Η αναφορά και μόνο στη «Θεία ψυχή» χαράσσει διαχωριστική γραμμή με τον Τεκτονισμό

Φαντασία και μεσολαβήσεις: Αναφορές σε «μεσόκοσμο», «ενεργή φαντασία», «οράματα» και λοιπά, ξένα προς το Συμβολικό Τεκτονισμό.

Μεταστοιχείωση: Τακτική Αλχημιστική (ειδέ παράρτημα περί Αλχημιστών). Τακτική του Τεκτονισμού είναι η λάξευση του λίθου, διεργασία όλως φυσική και ουδαμώς (αλ)χημική. Παρόλα αυτά, στο παράρτημα της παρούσης γίνεται μία εκτενέστερη αναφορά στην Αλχημία ακριβώς λόγω της ιδιαίτερης σημασίας της (πάντα βέβαια με τα όσα καταφέραμε να ανακαλύψουμε).

Τα δε «μη εγγενή»:

Συνταύτιση παραδόσεων: Η γνώση προέρχεται από «Θεϊκή πηγή»… Μα ο Τεκτονισμός δε δέχεται «Θεϊκές πηγές» και αφήνει το αντικείμενο αυτό στους ειδικούς.

Μετάδοση: Κάθε λέξη του ορισμού είναι και μία παραβίαση των αρχών του Συμβολικού Τεκτονισμού. Ο Τέκτονας γίνεται δάσκαλος του εαυτού του, χωρίς κανένα περιορισμό στην αναζήτηση, έρευνα, διερεύνηση της αλήθειας. Μπορεί να ψάξει γι αυτήν ακόμα και στον εσωτερισμό, αποκρυφισμό, μυστικισμό όπως και στη θρησκεία αυτό όμως ουδόλως καθιστά τα παραπάνω σχετικά με τον Τεκτονισμό.

Μάλλον λοιπόν ούτε ο ίδιος ο καθηγητής Faivre θα δεχόταν να συμπεριλάβει τον Τεκτονισμό στον κορμό του εσωτερισμού.

Να το δούμε και από την οπτική γωνία της Chaitow και σύμφωνα με τη δική της διατύπωση για τα χαρακτηριστικά:

Θα μπορούσε ίσως να ισχυριστεί κάποιος ότι ο Τεκτονισμός διαθέτει τα τέσσερα από τα έξι αυτά χαρακτηριστικά και ως εκ τούτου ότι ανήκει στον κορμό του Δυτικού εσωτερισμού.  Η δική μας θεώρηση είναι διαφορετική. Ο Τεκτονισμός διαθέτει μεν αρχαία γνώση η οποία σε ένα μεγάλο μέρος της είναι μυστική, τουλάχιστο όση από αυτή «δεν τη σηκώνει το χαρτί». Ο Τεκτονισμός βασίζεται βέβαια στα Σύμβολα, αλλά οι «αντιστοιχίες» και οι «μεσολαβητές», δεν έχουν καμία θέση στην ύπαρξη του καθώς ανήκουν ξεκάθαρα στο Μεταφυσικό. Αναγνωρίζει τη φύση ως συνειδητή οντότητα η οποία μπορεί να είναι το μέσον για την εξέλιξη του ατόμου, πλην όμως η προσέγγιση του είναι ορθολογική και πνευματική και ουδόλως σχετίζεται με τη μεταφυσική-θρησκειολογική προσέγγιση του εσωτερισμού. Αναφορικά με τα περί «προκατακλυσμιαίας εποχής» είναι αλήθεια ότι βρήκα κάποιες αναφορές οι οποίες όμως δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο του Συμβολικού Τεκτονισμού αλλά σε αυτό των σωμάτων της «Βασιλικής Αψίδας» και των «Ναυτίλων» και για το λόγο αυτό δεν επεδίωξα την οποιαδήποτε εμβάθυνση. Το έκτο χαρακτηριστικό αφορά σε «εσχατολογικά και υπαρξιακά ερωτήματα» επομένως ανήκει και αυτό στο μεταφυσικό. Συνεπώς, ούτε και με αυτή τη διατύπωση των χαρακτηριστικών κατάφερα να βρω σημείο επαφής…

Αδελφοί μου, ο Τεκτονισμός πολεμήθηκε και πολεμείται έως σήμερα επειδή πρώτος αυτός αντιστάθηκε στο «Δόγμα» και την «Αυθεντία» στοιχεία τα οποία δημιουργήθηκαν ακριβώς για να καλύψουν τα αβυσσαλέα κενά της Μεταφυσικής. Πολύ νωρίς συνειδητοποίησε  ότι τα παραπάνω δημιούργησαν αυθαίρετες κοινωνικοπολιτικές αξίες και πρακτικές οι οποίες είχαν τραγικές συνέπειες στον περιορισμό της ελευθερίας του ανθρώπου. Αυτοί που τα μεταχειρίστηκαν εκμεταλλεύτηκαν τον καθ’ όλα φυσιολογικό φόβο που αισθάνεται ο οποιοσδήποτε απέναντι στο άγνωστο και δημιούργησαν παντελώς αυθαίρετα ιδεολογήματα τα οποία είχαν δεσμευτική αξία και δεν αμφισβητούντο (Θεϊκός νόμος). Τα ιδεολογήματα αυτά με τη σειρά τους δημιούργησαν εθισμό στον άνθρωπο ο οποίος έμαθε να αποδέχεται τα εξωλογικά στοιχεία και ως μετεξέλιξη αυτού, έμαθε να αποδέχεται ηθικές και πολιτικές αξίες τις οποίες δεν τολμούσε να αμφισβητήσει όντας πεπεισμένος ότι προέρχονται από αλάθητη πηγή. Αυτό ήταν ο σκοταδισμός και αυτό διόρθωσε ο διαφωτισμός με σημαντικότατη και αυταπόδεικτη συμβολή από τον Τεκτονισμό: Το ρεύμα που εν μέσω σκοταδισμού τόλμησε να μιλήσει για την ελευθερία του ανθρώπου και εάν θέλετε την απελευθέρωση του από τον παραπάνω εθισμό. Δε θα ήταν δυνατόν λοιπόν ένα τέτοιο ρεύμα να προέρχεται από άλλα τα οποία βάσισαν την ύπαρξη τους σ’ αυτά που ο Τεκτονισμός άφησε απ’ έξω.

Τελευταίο αλλά όχι ήσσονος σημασίας (η τελολογική εξέταση): Ο Τεκτονισμός δε θα είχε καν λόγο ύπαρξης εάν περιοριζόταν στη φιλοσοφική αναζήτηση, την εκτέλεση των τυπικών και τη συμμετοχή στις εργασίες. Το Τεκτονικό έργο είναι χειροπιαστό, ουσιαστικό και με άμεσο κοινωνικό αντίκτυπο. Ο Τέκτονας οικοδομεί αδιαλείπτως. Η βασική Τεκτονική αρετή, η αγάπη (αστόχευτη και διαχεόμενη προς κάθε κατεύθυνση) γίνεται πράξη μέσω της αγαθοεργίας. Η πνευματική ανωτερότητα του λαξευμένου λίθου μετουσιώνεται σε κοινωνικό έργο, τουλάχιστο αυτό έχουν διδάξει  οι επιφανείς Τέκτονες του παρελθόντος οι οποίοι είχαν τεράστια και ουσιαστικότατη συμβολή στην κοινωνική πρόοδο, στη βελτίωση της παιδείας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του κόσμου με πράξεις και έργα. Το δε έργο τους είναι ορατό και η ύπαρξη του μας αποτρέπει από το να το λησμονήσουμε ή από το να επικαλεστούμε την οποιανδήποτε δικαιολογία για να μην το συνεχίσουμε. Όλα αυτά απαντώνται στον Τεκτονισμό και αποτελούν την ίδια τη φύση του και εάν θέλετε και το σκοπό του, δεν απαντώνται όμως εξ’ όσων γνωρίζουμε σε οποιαδήποτε μυστικιστικά, εσωτεριστικά ή μυστηριακά ρεύματα. Η διαφορά αυτή είναι ουσιωδέστατη και (φρονώ) αρκετά ισχυρή ώστε να μην επιτρέπει καμία απολύτως σύγχυση.

10

Το συμπέρασμα

Η μελέτη όλων των παραπάνω, το «μέτρημα» όπως προείπαμε ουδόλως μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Τεκτονισμός σχετίζεται ως έννοια και ως φύση με τον εσωτερισμό ή τον μυστικισμό, ή ότι προέρχεται από αυτούς. Αντίθετα, το πλέον πιθανό σενάριο είναι ότι κάποιοι Τέκτονες οι οποίοι ήταν και οι «οπαδοί της αποκρυφιστικής και της μυστηριακής τεκτονικής φιλοσοφικής σχολής» (την οποία σχολή μάλλον δημιούργησαν οι ίδιοι), εισήγαγαν στον Τεκτονισμό ιδέες, πρακτικές, συνήθειες ίσως και τελετουργικά του εσωτερισμού ή όπως ρητώς αναφέρεται σε ένα κείμενο του Αδ. Λ.Λ. «…βρήκαν καταφύγιο εντός των στοών και σταδιακά εισήγαγαν τον συμβολισμό τους» και μάλιστα (θα σημείωνα εγώ) με τάσεις επικράτησης.

Στο σημείο αυτό Αδελφοί μου θα σιγήσω. Ακροτελεύτιος λόγος τρία αποσπάσματα από την απάντηση της Μεγάλης Ανατολής και του Υ.Σ. του 33^ου στην περί Τεκτονισμού ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου της εκκλησίας της Ελλάδος το 1933. Ίσως η καλύτερη επίρρωση των θέσεων μας, καθώς οριοθετεί πλήρως τη φύση και το σκοπό του Τεκτονισμού αποκλείοντας ρητώς κάθε άμεση σχέση με το Επέκεινα καθώς και με οτιδήποτε το μεταφυσικό, μυστηριακό και μυστικιστικό όπως και με το Δόγμα.

Παραπομπές:

1.  Ιορδάνης Πουλκούρας: (Πέραν των πολλών προσωπικών συζητήσεων για τις οποίες αισθάνομαι ιδιαίτερα ευγνώμων, κυρίως για την ανοχή, την υπομονή και την προθυμία του…) «Δυτικός Εσωτερισμός; Τι είναι αυτό παιδάκι μου;» 

2.  Leandros Blogspopt:  Συμβολή στην εσωτερική μυσταγωγία της Ερμητικής παράδοσης

3.  Sasha Chaitow: Εισαγωγή στο Δυτικό Εσωτερισμό.

4.  Αλίκη Μπεϊλή: Η φύση του εσωτερισμού:

5.  Δημοσθένης Δημόπουλος: Ο Σ.Δ. ΔημήτριοςΣαρατσής.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Ι

Η ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΩΝ ΑΛΧΗΜΙΣΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΚΩΤΙΚΟ ΤΕΚΤΟΝΙΣΜΟ

Αξίζει να γίνει ιδιαίτερη μνεία στην παρουσία του στοιχείου του Αλχημισμού σε ορισμένες πρακτικές του Σκωτικού Τεκτονισμού: Η ρήση τους “Aurum nostrum non est aurum vulgi” που μεταφράζεται ως «ο δικός μας Χρυσός δεν είναι ο κοινός χρυσός» υποδηλώνει μάλλον ξεκάθαρα ότι ο δικός τους Χρυσός ήταν η εξωτερική και η εσωτερική τελειότητα και η τελειοποίηση του ανθρώπου… Σε πλήρη συμφωνία με τη «λάξευση του λίθου» μόνο που η μία μεθοδολογία εφαρμοζόταν από Αλχημιστές και η άλλη από Λιθοξόους ∙ έκαστος στην Τέχνη του, εξηγεί όμως ικανοποιητικά το λόγο για τον οποίο ο Σκωτικός Τεκτονισμός υιοθέτησε τόσο απροκατάληπτα και με τόσο μεγάλη επιτυχία σύμβολα και πρακτικές των Αλχημιστών: στην ουσία δεν πρόκειται για υιοθέτηση, πολύ δε περισσότερο για διαδοχή, αλλά για παράλληλο δρόμο που οδηγεί στον ίδιο προορισμό.

Δεν ήταν όμως μόνο ο γαλλοπρεπής Σκωτικός Τύπος. Δύο χαρακτηριστικές μορφές της Αγγλοσαξονικής σχολής του Τεκτονισμού, ο James Anderson και ο Jean Theophilus Desaguliers ήταν ταγμένοι στην υπηρεσία της επιστήμης και υπήρξαν βοηθοί του Isaac Newton στην Royal Society (Ακαδημία Επιστημών της Βρετανίας). Έχει κυκλοφορήσει έντονα η φήμη ότι ο Newton εκτός από επιστήμων μαθηματικός και φυσικός ήταν και αλχημιστής… Ας έχουμε υπόψη ότι τα περισσότερα από 130 “αλχημιστικά” κείμενα του που έχουν βρεθεί δεν είναι παρά η έκφραση του θρησκευτικού στοιχείου το οποίο υπήρχε πολύ έντονο μέσα του και όχι η οποιαδήποτε αναφορά στη μαγεία, το μεταφυσικό και το μυστικιστικό (Dobbs 1991).

ΙΙ

ΟΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΟΥ

Ο Τεκτονισμός εξ’ αρχής έδωσε πλήρη ελευθερία στα μέλη του να ασχοληθούν με κάθε τομέα που ικανοποιούσε την προσωπική τους φιλομάθεια και δεν απέκλεισε από τις τάξεις του τους θιασώτες της μεταφυσικής. Η ίδια όμως αυτή η ελευθερία την οποία τόσο πολύ σεβάστηκε ο Τεκτονισμός, έμελλε να είναι η Κερκόπορτα από την οποία εισήλθαν εντός του στοιχεία αντίθετα με τη φύση του. Τα στοιχεία αυτά έγιναν όπλα στα χέρια των πολέμιων του, ιδίως της πολιτικής και της θρησκευτικής εξουσίας.  Οι αναφορές στο μεταφυσικό και στο Επέκεινα έδωσαν αφορμή στους παραπάνω να δώσουν θρησκευτική-αιρετική μορφή στο πλέον εξωθρησκευτικό ρεύμα και να περάσουν τη θεώρηση αυτή στην ήδη εθισμένη κοινωνία η οποία την αποδέχεται έως σήμερα ως προερχόμενη από αλάθητη πηγή. Η διεξαγωγή των Τεκτονικών εργασιών ενδύθηκε από τους παραπάνω με ένα μυστηριακό πέπλο το οποίο, παρότι παντελώς ξένο ως προς κάθε Τεκτονική πρακτική, πέρασε στη συνείδηση του κόσμου ως η απόδειξη του αιρετικού-αντιθρησκευτικού χαρακτήρα του.